Een artikel over de 'De slipketting' uit Hondenmanieren

Steeds meer mensen maken de keuze om te trainen op de 'positieve manier': een methode zonder dwang en fysieke correcties. Toch moeten we constateren dat de slipketting nog steeds niet uit het straatbeeld is verdwenen. Karin Ooms is eigenaresse van Hondenschool Aloysa, zij is een van die mensen (net als Stichting Randstad Hondensport) die nog steeds bewust kiest voor het trainen met de slipketting.
Aan haar de vraag:'Waarom?'

Karin Ooms legt uit:
Slipkettingen worden door ons nog steeds en met veel succes gebruikt. Waarom wij niet overgestapt zijn op een 'moderne en hondvriendelijke' positieve trainingsmethode zoals de clickermethode? Modern wil niet automatisch zeggen 'beter' en de term 'hondvriendelijk' kun je ook anders uitleggen. Als een methode voor de hond niet duidelijk is, is dat nooit hondvriendelijk!

Twee delen

In feite is de clickertraining geen hele methode, maar een deel ervan, het is een beloningssysteem. Het ander deel, het corrigeren, mist de hond hierin.

Een pupje in een nest, 3,5 week oud, schattig om te zien, werd door zijn lieve en zorgzame moeder keihard in het nekvel gebeten, toen hij probeerde mee te eten uit de voerbak. zijn zusje kreeg net zo'n behandeling toen zij wat later haar tandjes in het oor van moeder zette. Beide hebben lang zitten krijsen, wat moeder totaal negeerde. Beide hebben hun gedrag niet herhaald, de boodschap was in een keer duidelijk zonder dat de pups hierna bang voor hun moeder waren. Dit maakt duidelijk hoe honden dit soort dingen zelf aanpakken. Honden, die van wolven afstammen, hebben een rangorde, die door de roedelleden wordt geeerbiedigd. Zo niet, dan volgt een stevige correctie, een beet in de nek.

Volgens de positieve trainingsmethode wordt het corrigeren niet toegepast. Argumenten daarvoor zijn onder andere: het moet altijd leuk zijn voor de hond en de hond mag geen stress ervaren. De slipketting 'methode' zou de andere helft ervan kunnen zijn want dat is ook maar een deel. Vanzelfsprekend belonen wij ook en wordt bij het aanleren de slipketting niet gebruikt!

Rechten en Plichten

Eerst de vragen: hoe kijk je naar een hond, wat verwacht je van een hond en wat denk je dat je redelijkerwijs van een hond mag/moet/kan velangen. Mijn beeld is dat van een goed opgevoede hond die minimaal de basiszaken van zijn baas heeft geleerd: niet trekken en uitvallen aan de lijn, komen als hij wordt geroepen, geen (over)last en zeker geen gevaar voor de omgeving veroorzaakt. Mij maakt het niet uit met welke methode iemand dat zijn hond leert, als het maar wel zodanig wordt geleerd dat de hond dat altijd en onder alle omstandigheden (ook als er een kat of konijn voorbij komt) doet. Hij moet het dus, ook als het moeilijk is. Excuses als 'het is nu eenmaal een jachtdier' tellen niet. Bovenstaande geeft aan dat zowel de baas als hond rechten en plichten hebben, waarbij het de plicht van de baas is ervoor te zorgen dat zijn hond aan zijn plichten kan voldoen.

Om verantwoord met je hond om te gaan, moet je kennis over honden op doen. Wij geven dus iedere les, voorafgaand aan de praktijktraining, theorieles. Wat is de motivatie van de hond? Hoe is zijn afstamming, hoe leert hij en hoe leert hij af. Wij vinden het belangrijk om honden goed te observeren en hun regels dan na te bootsen.

Stress

Goed met je hond omgaan, betekend niet alleen lief zijn tegen je hond, maar vooral objectief zijn. Een correctie moet niet gegeven worden uit emotie, omdat je hond al tien keer uitgevallen is, of omdat je al een kwartier staat te roepen. Bedenk dat je dan al heel lang het signaal aan je hond hebt gegeven dat hij dat dus mag. Dan opeens corrigeren is inconsequent en het is niet duidelijk voor de hond wat er niet goed is. Achter het opvoeden met een slipketting schuilt een filosofie en deze moet natuurlijk met kennis en inzicht worden toegepast. Onterecht corrigeren is net zo erg als onterecht niet corrigeren. Onterecht belonen is minstens net zo erg. Het leid tot onbegrip en stress bij de hond.
Het fysiek corrigeren van honden zou leiden tot stress bij honden. Ja, dat kan. Maar het niet corrigeren ook! Bedenk dat stress bij alle dieren voor komt en een volkomen natuurlijk gebeuren is. Een leven zonder stress bestaat niet. Een hond die duidelijke regels krijgt, weet waar hij aan toe is en heeft dus het minste last van stress. Overigens hebben honden onderling ook stress. Een hond wordt niet bang van zijn baas als die hem corrigeert. Hij wordt bang door onterecht corrigeren en belonen. Erg belangrijk is ook het tijdstip van corrigeren en belonen, de hond moet het wel kunnen associeren met zijn gedrag. Als de baas zich weet aan te passen aan zijn hond, dus honds tegen zijn hond is, dan krijg je een blije hond met respect voor zijn baas, die met veel plezier opdrachten uitvoert en met een gerust hart kan loslopen.

Pijnprikkel

De slipketting is een geweldig correctiemiddel. Als de hond een slipketting (in de juiste maat en dikte) om heeft, wordt hij alleen maar gebruikt als het gedrag van de hond dit vereist. In de andere gevallen wordt hij als het ware als halsband gebruikt.
Deze correctie, die de nekbeet imiteert, geeft de hond een pijnprikkel. Deze is echter niet te vergelijken met onze pijnbeleving. Ten eerste hebben honden een hogere pijngrens, ten tweede hebben ze een andere anatomie en fysiologie. Ik werk nu veertien jaar professioneel met honden en er heeft nog geen enkele hond schade opgelopen door de slipketting! Er zijn wel regelmatig bazen die schade hebben opgelopen door hun hond. Voorbeelden zijn bijtwonden en een verbrijzelde knie, gebroken heupen en benen door het ondersteboven lopen en trekken van hun hond.

Hart voor de hond, hard voor de baas

De 'hondvriendelijke' methode is eigenlijk meer een 'mensvriendelijke' methode. Mensen vinden het niet leuk om hun hond te corrigeren, om consequent te zijn. Honden corrigeren elkaar en hun 'bazen' als ze de dominanten zijn. Zij aarzelen daar niet bij en hebben er ook geen spijt van. Ze doen gewoon wat nodig is.
De verwachtingen die mensen hebben over het gedrag van honden of van een aantal hondenrassen, is niet realistisch. Een hond ziet er bijvoorbeeld lief, aandoenlijk en grappig uit, maar dat is niet wat er in zit! Hij is oorspronkelijk geboren om te overleven in een groep waarin elk individu voor zijn plaats moet vechten, waarin hij moet jagen en verdedigen. Om deze redenen heeft hij een andere belevenis van de mens. Om het karakter en de natuur van honden op realitische wijze te onderkennen en ze vervolgens op die wijze op te voeden, getuigt van respect voor het wezen hond.